پروژکتور یا نورافکن های ال ای دی منابع نوری هستند که توسط قطعات الکترونیکی LED با نام کامل Light-Emitting Diode به معنای دیود ساطع کننده نور، از خود نور ساطع می کنند اولین دیود های ساخته شده همان دیودهای معمولی استوانه ای شکل کوچک بودند که بعنوان چراغ های نمایشگر در تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی بکار می رفت هنوز این دیود ها در تابلوهای نمایشگر و چراغ های راهنمایی ال ای دی کاربرد بسیار دارند.
به جهت نیاز انسان به منابع پر نور و پر بازده که دارای مصرف انرژی کم و نوردهی بالا باشند، بر روی نمونه های اولیه led کار تحقیقاتی بسیاری انجام گردید و خوشبختانه دستاوردهای بسیار مهمی در این زمینه بدست آمد بطوریکه صنعت روشنایی در ده های اخیر بطرز چشم گیری پیشرفت نمود اکنون به جهت ساخت ال ای دی های پیشرفته ، پروژکتورهای بسیار پر بازده ای ساخته شده است بطوریکه مصرف انرژی را در بخش روشنایی بطور موثری تحت تاثیر خود قرار داده است، قبل از پرداختن به انواع ال ای دی ، ابتدا قطعات اصلی یک چراغ را بر می شماریم در اینجا چراغ شامل تمامی چراغ های ال ای دی می گردد یعنی هم پروژکتورها ، هم چراغ های خیابانی و هم پارکی و هم لامپ ال ای دی و ...
ساختمان یک چراغ ال ای دی
1- منبع ساطع کننده نور یا همان ال ای دی led که انواع آن در ادامه خواهد آمد.
2- منبع تغذیه چراغ ، همانطور که می دانید کلیه ال ای دی ها با جریان مستقیم DC (Direct Current) کار می کنند پس چراغ به منبع تغذیه دی سی با خصوصیات خاصی نیاز دارد این منبع به درایور (Driver) معروف می باشد.
3- بدنه (Case) چراغ که خود انتقال دهنده حرارت چراغ به بیرون نیز می باشد یا بعبارتی هیت سینگ Heat sink چراغ نیز می باشد ، شیشه ، رفلکتور (Reflector) ، پیچ ها و گلند را نیز می توان در این قسمت گنجانید و همه بنوعی اجزاء بدنه چراغ می باشند.
انواع ال ای دی ها ی بکار رفته در چراغ های ال ای دی
1- استفاده از اس ام دی ال ای دی ها مانند High power LED و PLCC SMD و استفاده از ماژول های اس ام دی ال ای دی (SMD LED MODUAL)
2- استفاده از چیپ های فشرده ال ای دی با نام اختصاری COB که مخفف کلمات Chip On Board می باشد ، به این معناست که قطعات ال ای دی را بصورت فشرده در یک برد قرار می دهند تا توان نور دهی افزایش یابد.
نکته1: در معرفی بعضی از چراغ ها واژه چراغ نورافکن ماژولار یا پروژکتور ماژولار دیده می شود ماژول Module (با تلفظ انگلیسی مودیول و تلفظ امریکایی ماژول) در حقیقت همان SMD یا یک پکیج SMD است که اصطلاحا به نام ماژول اس ام دی یا بصورت تنها فقط ماژول بکار برده می شود.
نکته2: جدید ترین تکنولوژی منابع نوری ال ای دی، Flip chip ها هستند که در گروه دوم و بنوعی از خانواده COB ها هستند، فلیپ چیپ ها از نظر شکل ظاهری تقریبا با سی او بی ها یکسان هستند ولی تفاوت عمده آنها در ساخت داخلی آنها می باشد کلمه فلیپ معانی زیادی دارد ولی در صنعت ال ای دی به معنای وارونه و پشتک می باشد در ساختار ساخت سی او بی های قدیمی پیوند N و P از محل انتقال حرارت سی او بی فاصله زیادی داشت ولی در فلیپ چیپ ساختار وارونه شده است بطوریکه محل پیوند N و P که همان محل آزاد سازی فوتون یا نور می باشد و حرارت زیادی تولید می نماید به محل انتقال حرارت ال ای دی بسیار نزدیک شده لذا بهره نوری یا Luminous Efficacy منابع COB ها بطرز چشم گیری بالا رفته است و لومن بر وات ها افزایش یافته و این خود یک پیشرفت مهم در صنعت ال ای دی ها می باشد. البته روند پیشرفت flip chip ها مرحله مرحله بوده و خود آنها از نظر ساخت انواع مختلفی دارند که خارج از بحث این نوشتار می باشد ولی به همین اطلاعات در مورد فلیپ چیپ ها بسنده نمایید و در صورت علاقه مندی می توانید مقالات این نوع ال ای دی را سرچ نمایید و مطالعه کنید البته اطلاعات بروز در منابع انگلیسی زبان می باشد و در منابع فارسی مطالب مهمی را دریافت نخواهید کرد.
یکی از تقسیم بندی های پروژکتور ها بر اساس نوع منبع نور آنها می باشد لذا در ادامه به انواع پروژکتور ها خواهیم پرداخت.